İşletim Sistemi Nedir?


  
     İşletim sistemi kavramını günlük hayatımızda sık sık duyuyoruz . Tam olarak ne olduğunu , işlevini vs açıklamak istiyorum. İşletim sistemi bilgisayarın donanımı ve kullanıcı arasındaki bağlantıyı kurar, bilgisayarın donanımındaki kaynakları en etkili şekilde kullanmaya çalışır. Günlük hayatta duyduğumuz UNIX,MS-DOS,windows10 vs birer işletim sistemidir.

     Burada bir not olarak belirtmek isterim ki UNIX bir işletim sistemidir. linux ise bu sistemin çekirdeğinin adıdır. ubuntu,debian,fedora,manjaro vs ise sadece dağıtımların adıdır.

    İşletim sistemlerini sınıflandırmak için birçok ölçüt vardır. Bunlardan biri de command oriented/object oriented (komut yönelimli/nesne yönelimli) olmak üzere tabanına göredir.

Command Oriented olarak : MS-DOS,UNİX
Object Oriented olarak : Windows10,NT Mac-OS

Diğer bir ölçüt ise kullanıcı ve işlem sayısına göre yapılır.


Tek kullanıcılı , Tek işlemli olarak: MS-DOS,Windows 10
Tek kullanıcılı , Çok işlemli olarak : IBM - OS/2 (GUI),MAC-OS
Çok kullanıcılı , Çok işlemli olarak: UNIX versiyonları, Windows NT


SHELL VE KERNEL NEDİR?


    İşletim sistemi denilince akla ilk olarak gelmesi gerekenler kernel(çekirdek)
 ve shell(kabuk) olmalıdır. Bunlara ek olarak komutlarda bulunur. Peki bunlar nedir, işlevleri nelerdir?

SHELL(KABUK) :


     Kullanıcı tarafından komut satırına girilen komutların bilgisayar tarafından işleme konulması için kabuk olmalıdır. Kabuk bizler için bu işlemi gerçekleştirir.

  • İlk olarak komutun geçerliliğini inceler
  • Kullanıcının ne yapmak istediğine karar verir
  • Son olarak da bu iş için gerekli olan programı yükler ve işi çekirdeğe verir.

      Kabuğun işlevini anladıktan sonra çeşitlerine giriş yapabiliriz. MS-DOS işletim sisteminde kabuk olarak  commman.com kullanır. UNIX ise açık kaynak kodlu olduğu için bir çok geliştirilmiş kabuğa sahiptir. örneğin: sh(Bourne Shell), csh(C-Shell), ksh(Kom Shell), bash(Bourne Again Shell) , tcsh(T-Shell) , zsh(Z-Shell).

     Kullandığımız sistemde hangi kabuğun kullanıldığını öğrenmek için  komut satırımıza şöyle yazmalıyız:    

echo $SHELL

Görüldüğü gibi bash kullanılıyormuş.





KERNEL(ÇEKİRDEK):

    Çekirdek bilgisayar açıldığı zaman belleğe yüklenir. Kabuk kullanıcıdan aldığı komutu yorumladıktan sonra çekirdeğe aktarır ve çekirdek komutu çalıştırır. Bu nedenle kabuk ve çekirdek birlikte çalışır.

     Örneğin $cat dosya1 komutunu girdiğimizde ilk olarak kabul komutu alır inceler doğru ise cat programını çağırır ve çekirdeğe gider . çekirdek cat programı ile dosya1 dosyasını çalıştırır. Dosyanın çalışması bitince kabuğa geri dönülür ve kabuk yeni komutunu bekler. 

    Çekirdek bilgisayarın donanımı ile direk etkileşime geçen işletim sisteminin bir parçasıdır. En önemli işlevleri :

  • Belleği yönetir
  • Dosya sistemi oluşturur, korur
  •  Hataları kontrol eder
  • Girdi-çıktı kontrolünü sağlar,birimi çalıştırır
  • Bilgisayara ulaşımı kontrol eder.

   
     İşletim sistemi ve parçaları özetle böyledir. Ayrıntılı bilgi için iletişim adreslerinden bana ulaşabilirsiniz.





Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İnternet-WWW Farkı

Resim
    Uzun zamandır dikkat ediyorum çevremdeki birçok kişi web ile interneti eş anlamlı kelime gibi kullanıyor. Aslında birbirinden farklı şeyler olan bu iki terimi açıklamaya farklarını benzerliklerini yazmaya karar verdim.     İlk olarak WWW ' in açılımı world wide web'dir .Web internet üzerinde çalışan bir servistir. İnternet (Genel Ağ) dünyadaki bilgisayarları birbirine bağlayan bir teknolojidir ve birim elemanı bilgisayardır. Yani bağlanacak bir makine olmak zorundadır. WWW de ise birim eleman HTML dosyalarıdır ve sadece bir web sitesini tarayıcılar üzerinde görüntüleme işine yarayan servistir.        İnternet üzerinde, web üzerinde çalışan HTML gibi başka protokollerde kullanılır. Örneğin ses transferi için VoIP ,chat için Jabber ( XMPP ) gibi devam eder.Şu örnek daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Bizim kullandığımız skype bir web uygulaması değil bir VoIP uygulamasıdır,chat uygulamamızda aynı sekilde web uyggulama...
Devamı

IP Adresleme / Subnetting

    İnternet dünyasında birbiri ile iletişime geçmeye çalışan makineler internet protokolünü kullanmak zorundadır. Bu nedenle de ıp adresine sahip olmalıdır. Bu ıp adresleri vasıtasıyla makineler birbirleriyle kolaylıkla iletişime geçebilir. 8 bitlik 4 oktetten oluşan IPv4 adresleri , kullanımdan tasarruf , broadcast trafiğini engellemek ve iletişimi kolaylaştırmak için subnetting yoluna gidilmiştir.     Subnetting konusuna girmeden önce bilmemiz gereken bazı bilgiler var.    Network ID :192.168.82.0 yukarıdaki ip için ağ adresidir;.Bir grup bilgisayarı temsil eden ve o grupta bulunan bütün bilgisayarlarda aynı olan bölümdür ve atanabilecek ilk ıp adresidir.     Broadcast Adresi :192.168.82.255 yukarıdaki ip için broadcast adresidir; Herhangi bir ağda bütün adresleri temsil etmek için kullanılan adreslere Broadcast adres denir. Bu adresler de ağ adresi gibi ağdaki herhangi bir bilgisayara IP adresi olarak atanamaz ve atanab...
Devamı

REVERSE SSH

Resim
     SSH servisi başka bir makineden shell almak için kullanılan güvenli bir iletişim servisidir. Aksi belirtilmedikçe 22. portu kullanır. Fakat bizim karşı makineye erişebilmemiz için kullanıcı adı,ıp adresi ve parola bilgilerine sahip olmamız gerekir.  Bu şekilde biz bir yol açarız karşı makineye bu yol ile erişebiliriz.          Reverse SSH da ise durum biraz daha farklıdır. Bağlanmak istediğimiz makine bize bir yol yapar ve biz bu yolu kullanarak yol yapan makineye bağlanırız. Peki bu ne işe yarar? Mesela biz güvenlik duvarını üstünden yol yaparak duvarın arkasındaki makineye bağlanamayız fakat duvarın arkasındaki makine bize yol yaparsa duvarı atlatıp makinete erişebiliriz. Bu olayın gerçekleşmesi için tabiki de iki makinede de SSH servisi bulunmalıdır. Aynı zamanda biz reverse SSH kullanırken iletişime geçeceğimiz portu ve bilgi alacağımız portu belirttiğimiz için portlarla ilgili sorunumuzu da bu şekilde hallediyoruz.  ...
Devamı